سفره‌های زنجان در انتظار نانِ گران‌تر

به گزارش پایگاه خبری وزین پویا، نان، همچنان اصلی‌ترین قوت روزانه بسیاری از خانواده‌هاست؛ به‌ویژه این روزها که گرانی سایر اقلام غذایی، سهم نان را در سفره مردم بیشتر کرده و باعث شده تقاضا برای خرید آن افزایش پیدا کند. اما درست در شرایطی که نیاز مردم به نان بیشتر شده، گلایه‌ها از کمبود، تعطیلی زودهنگام نانوایی‌ها و اتمام سریع نان در بسیاری از محله‌ها بالا گرفته است.

بسیاری از شهروندان می‌گویند وقتی برای خرید نان به نانوایی مراجعه می‌کنند، یا با صف‌های طولانی روبه‌رو می‌شوند یا خیلی زود با این پاسخ مواجه می‌شوند که «نان تمام شد». برخی نانوایی‌ها هم اعلام می‌کنند سهمیه آرد آن‌ها کاهش یافته، اما پیگیری از اداره غله نشان می‌دهد که دست‌کم در ظاهر، چنین کاهشی در سهمیه‌ها رخ نداده است. این تناقض، پرسشی جدی را پیش روی مردم قرار می‌دهد: اگر سهمیه کم نشده، پس چرا نان زود تمام می‌شود؟

در این میان، وضعیت نانوایی‌های بربری و سنگکی نیز جای تأمل دارد. برخی نانوایی‌های بربری به‌سرعت نان خود را می‌فروشند و حتی گزارش‌هایی از پخت نان‌هایی غیر از بربری، از جمله فطیر، به‌جای نان معمول شنیده می‌شود. از سوی دیگر، نانوایی‌های سنگکی نیز در مواردی خیلی زودتر از زمان معمول تعطیل می‌کنند و همین مسئله نارضایتی شهروندان را دوچندان کرده است.

نباید فراموش کرد که نان برای بخش زیادی از جامعه، فقط یک انتخاب غذایی نیست، بلکه یک نیاز اساسی است. وقتی قیمت گوشت، مرغ، لبنیات و حتی برخی اقلام ساده غذایی بالا می‌رود، طبیعی است که مردم برای تأمین کالری مورد نیاز خود بیش از گذشته به نان وابسته شوند. بنابراین هرگونه اختلال در توزیع، کیفیت و دسترسی به نان، مستقیماً بر معیشت خانوارها اثر می‌گذارد.

در سوی دیگر این سکه، نانوایان قرار دارند که چهار سال است شاهد ثباتِ دستوریِ قیمتِ نان در عین جهشِ افسارگسیخته هزینه‌ها هستند. از افزایشِ چندبرابری قیمت خمیرمایه (از ۷۰۰ هزار تومان به ۲.۷ میلیون تومان) گرفته تا حق بیمه کارگران (که از ۲ میلیون به ۱۰ میلیون تومان رسیده است) و هزینه‌های آب، برق، گاز و استهلاک دستگاه‌ها؛ این واقعیت‌ها نشان می‌دهد که سرکوبِ قیمتِ نان، بدون حمایتِ دولتی، تنها به «اقتصادِ غیررسمی» دامن زده است. نانوایی که نمی‌تواند هزینه‌های جاری‌اش را پوشش دهد، به ناچار به سمتِ کم‌فروشی، افزودنِ اجباریِ کنجد برای جبران سود، یا فروشِ آرد در بازار آزاد سوق داده می‌شود.

بحرانِ نان، نتیجه یک سیاست‌گذاریِ غلط است: «اصرار بر قیمت‌گذاری دستوری بدونِ توجه به هزینه‌های تولید». مسئولان استانی، اداره غله و اتاق اصناف نباید نانوا را به چشم «متهم» بنگرند و مردم را «شاکی». این چرخه معیوب که در آن مردم هزینه فقدانِ نظارت را می‌پردازند و نانوا هزینهِ سیاست‌های اقتصادیِ غیرواقع‌بینانه را، باید متوقف شود.

بازگرداندن آرامش به نانوایی‌ها نه با برخوردهای قهریِ مقطعی، بلکه با دو اقدام فوری ممکن است:

۱. شفاف‌سازی و ریشه‌کنیِ بازار سیاه آرد که توسط دلالان اداره می‌شود.

۲. واقعی‌سازی تعرفه‌های نان و حمایت از نانوایان برای جلوگیری از سقوطِ کیفیت و فروپاشیِ این صنف.

بر اساس اعلام منابع مطلع، نرخ جدید انواع نان در استان زنجان از ساعت ۲۴ امشب اعمال خواهد شد و قیمت نان به طور میانگین حدود ۶۰ درصد افزایش می‌یابد.

بر اساس نرخ‌های جدید، قیمت انواع نان سنتی در واحدهای نانوایی سراسر استان افزایش یافته و از بامداد فردا با نرخ‌های تازه عرضه خواهد شد.

در ماه‌های اخیر نانوایان بارها نسبت به افزایش هزینه‌های تولید، دستمزد کارگران، هزینه‌های انرژی و سایر مخارج جاری گلایه کرده بودند و خواستار بازنگری در نرخ نان شده بودند.

انتظار می رود دولت به طریقی یارانه بیشتری برای نان در نظر بگیرد و مستقیم این یارانه به دست مصرف کننده برسد. لاقل مردم از نان خوردن نیفتن.اینطور نباشد که با گران شدن نان مردم کمتر نان بخورند و صف ها خلوت شود و به گمان مسئولان مشکل صف های طولانی نان حل شود.

در چنین شرایطی، انتظار می‌رود دستگاه‌های مسئول با نظارت دقیق‌تر بر عملکرد نانوایی‌ها، شفاف‌سازی درباره سهمیه آرد، و برخورد با تخلفات احتمالی، اجازه ندهند نان که باید ساده‌ترین و در دسترس‌ترین غذای مردم باشد، خود به یکی از دغدغه‌های روزانه خانواده‌ها تبدیل شود.

صغری محمدی